കൊച്ചി മെട്രോ 'കേരളം മെട്രോ'യാകുന്നു: പേരുമാറ്റ ശുപാർശയും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളും യഥാർത്ഥ വസ്തുതകളും

 

കൊച്ചി മെട്രോ 'കേരളം മെട്രോ'യാകുന്നു: പേരുമാറ്റ ശുപാർശയും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളും യഥാർത്ഥ വസ്തുതകളും

ദേശാന്തരം --വാഷിംഗ്‌ടൺ 

കേരളത്തിന്റെ നഗര ഗതാഗത രംഗത്ത് വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച ജനപ്രിയ പദ്ധതിയാണ് കൊച്ചി മെട്രോ. കൊച്ചിയെന്ന നഗരത്തിന്റെ വാണിജ്യ, വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകൾക്ക് പുത്തൻ ഉണർവ് നൽകിയ ഈ പൊതുഗതാഗത ശൃംഖല ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്ത് വൻ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചർച്ചകൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടിരിക്കുകയാണ്. കൊച്ചി മെട്രോ റെയിൽ ലിമിറ്റഡ് (KMRL) എന്ന മാതൃ കമ്പനിയുടെ പേര് മാറ്റി 'കേരളം മെട്രോ റെയിൽ ലിമിറ്റഡ്' (Keralam Metro Rail Limited) എന്നാക്കി മാറ്റാനുള്ള പുതിയ ശുപാർശയാണ് നിലവിലെ വിവാദങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദു.

കെ.എം.ആർ.എൽ (KMRL) മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ ലോക്‌നാഥ് ബെഹ്‌റ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ച ഈ പ്രൊപ്പോസലും, അതിനെത്തുടർന്ന് ജനപ്രതിനിധികളിൽ നിന്നും പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നും ഉയരുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളും വലിയ വാർത്താപ്രാധാന്യമാണ് നേടുന്നത്. പേരുമാറ്റ നീക്കത്തിന് പിന്നിലെ ഔദ്യോഗിക കാരണങ്ങൾ, ദേശീയ മാതൃകകൾ, ഉയരുന്ന എതിർപ്പുകൾ, ഇത് പ്രാബല്യത്തിൽ വരാനുള്ള നിയമപരമായ ഘട്ടങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

പേരുമാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ ഔദ്യോഗിക കാരണങ്ങൾ

കൊച്ചി മെട്രോ റെയിൽ ലിമിറ്റഡ് നിലവിൽ കൊച്ചി നഗരപരിധിയിലെ സർവീസുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനമല്ല. സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള വിവിധ നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗത പദ്ധതികളുടെ ആസൂത്രണവും നടത്തിപ്പും ഏറ്റെടുക്കാൻ കമ്പനി ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്. ഈ വികസന കാഴ്ചപ്പാടാണ് പേരുമാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണമായി മാനേജ്‌മെന്റ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.

 * മറ്റ് നഗരങ്ങളിലെ മെട്രോ പദ്ധതികൾ: തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട് എന്നീ നഗരങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള വരാനിരിക്കുന്ന മെട്രോ പദ്ധതികളുടെ മേൽനോട്ടവും നടത്തിപ്പ് ചുമതലയും കെ.എം.ആർ.എല്ലിന് കൈമാറാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 * ഗതാഗത മേഖലയിലെ വിപുലീകരണം: കൊച്ചി വാട്ടർ മെട്രോ, ഇലക്ട്രിക് മൊബിലിറ്റി (E-mobility) പദ്ധതികൾ എന്നിവ വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, സംസ്ഥാന വ്യാപകമായ ഒരു ഗതാഗത നിയന്ത്രണ ഏജൻസിയായി മാറുക എന്ന ലക്ഷ്യമുണ്ട്.

 * സംസ്ഥാനവ്യാപക പ്രതിച്ഛായ: 'കൊച്ചി' എന്ന പേര് ഒരു പ്രത്യേക നഗരത്തിലേക്ക് മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഒന്നായതിനാൽ, 'കേരളം മെട്രോ' എന്ന പേര് കമ്പനിയുടെ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ പ്രവർത്തന വ്യാപ്തിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കും എന്നതാണ് മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്.

ദേശീയ മാതൃകകൾ (National Precedents)

മറ്റ് പ്രധാന ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മുൻപ് നടപ്പിലാക്കിയ വിജയകരമായ മാതൃകകൾ മുൻനിർത്തിയാണ് കെ.എം.ആർ.എൽ എം.ഡി ഈ നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രാദേശിക നഗരങ്ങളുടെ പേരിലായിരുന്ന മെട്രോ കമ്പനികളെ പിന്നീട് സംസ്ഥാനതലത്തിലുള്ള ഏകീകൃത കോർപ്പറേഷനുകളാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്.

 * മഹാരാഷ്ട്ര: നാഗ്പൂർ മെട്രോയുടെ വിജയത്തിന് ശേഷം കമ്പനിയെ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച് 'മഹാരാഷ്ട്ര മെട്രോ' (Maha-Metro) എന്നാക്കി മാറ്റി. പുണെ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് നഗരങ്ങളിലെ മെട്രോ നിർമ്മാണം ഇപ്പോൾ ഈ കമ്പനിക്ക് കീഴിലാണ്.

 * ഉത്തർപ്രദേശ്: ലഖ്‌നൗ മെട്രോയെ പിന്നീട് 'ഉത്തർപ്രദേശ് മെട്രോ റെയിൽ കോർപ്പറേഷൻ' (UPMRC) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും കാൺപൂർ, ആഗ്ര തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിലെ മെട്രോ ചുമതലകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.

 * ഗുജറാത്ത്: അഹമ്മദാബാദ് മെട്രോയുടെ നടത്തിപ്പ് കമ്പനിയെ 'ഗുജറാത്ത് മെട്രോ റെയിൽ കോർപ്പറേഷൻ' (GMRC) എന്ന പേരിലേക്ക് മാറ്റി വ്യാപിപ്പിച്ചു.

ഈ രീതി പിന്തുടർന്ന് കേരളത്തിലും ഒരു ഏകീകൃത മെട്രോ കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമാണ് ഈ ശുപാർശയ്ക്ക് പിന്നിലുള്ള പ്രധാന സാങ്കേതിക കാരണം.

ഉയരുന്ന എതിർപ്പുകളും രാഷ്ട്രീയ വശങ്ങളും

എന്നാൽ ഈ നീക്കത്തിനെതിരെ എറണാകുളം എം.പി ഹൈബി ഈഡൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും പ്രദേശവാസികളും ശക്തമായ എതിർപ്പുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന് അയച്ച ഔദ്യോഗിക കത്തിൽ ഹൈബി ഈഡൻ എം.പി പേരുമാറ്റ നീക്കത്തെ കഠിനമായി വിമർശിക്കുകയും തിടുക്കപ്പെട്ടുള്ള ഈ നീക്കം തടയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

പ്രധാന വിമർശനങ്ങൾ:

 * നഗരത്തിന്റെ ഐഡന്റിറ്റി (Identity Loss): കൊച്ചിയെന്ന മെട്രോപോളിറ്റൻ നഗരത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ലഭിച്ച ബ്രാൻഡ് വാല്യൂവും സ്വത്വവും തച്ചുടയ്ക്കുന്ന നടപടിയാണിതെന്നാണ് പ്രധാന ആക്ഷേപം.

 * ചരിത്രപരമായ പ്രസക്തി: കൊച്ചിയുടെ പേര് പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യുന്നത് വിചിത്രമായ തീരുമാനമാണെന്നും ചരിത്രബോധമില്ലാത്ത ഇടപെടലാണെന്നും വിമർശനം ഉയരുന്നു.

 * ഡൽഹി മെട്രോ മാതൃക: ഡൽഹി മെട്രോ റെയിൽ കോർപ്പറേഷൻ (DMRC) ഹരിയാന (ഗുഡ്ഗാവ്, ഫരീദാബാദ്), ഉത്തർപ്രദേശ് (നോയിഡ, ഗാസിയാബാദ്) തുടങ്ങിയ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചിട്ടും 'ഡൽഹി മെട്രോ' എന്ന പേര് തന്നെയാണ് നിലനിർത്തുന്നത്. മാതൃ കമ്പനിയുടെ പേര് മാറ്റാതെ തന്നെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിൽ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിക്കും.

സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങളും

പേര് മാറ്റുക എന്നത് ഒരു കടലാസ് ജോളി മാത്രമല്ല. ഇതിന് വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങളും കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയുമുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

 * ബോർഡുകളും ബ്രാൻഡിംഗും: മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകളിലെ നാമഫലകങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ ഡിസ്‌പ്ലേകൾ, ടിക്കറ്റിംഗ് മെഷീനുകൾ, മെട്രോ കാർഡുകൾ എന്നിവയെല്ലാം മാറ്റേണ്ടി വരും.

 * യൂണിഫോമും ലോഗോയും: ജീവനക്കാരുടെ യൂണിഫോമുകൾ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റുകൾ, ട്രെയിനുകളിലെ ലോഗോകൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ ഹാൻഡിലുകൾ എന്നിവയിലെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടി വരും.

 * നിയമപരമായ രേഖകൾ: ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന കരാറുകൾ, വായ്പാ രേഖകൾ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണ്ണമായ നിയമപരമായ കടലാസുകൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് വലിയ കാലതാമസത്തിനും സാമ്പത്തിക ചെലവിനും കാരണമാകും.

സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രതികരണങ്ങളും പൊതുജനവികാരവും

വാർത്ത പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയ തരത്തിലുള്ള ചർച്ചകളും പ്രതിഷേധങ്ങളുമാണ് നടക്കുന്നത്. കൊച്ചിയുടെ വികസന കുതിപ്പിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ച കൊച്ചി മെട്രോയുടെ പേര് മാറ്റുന്നത് നഗരവാസികളിൽ വലിയ അമർഷം ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കൊച്ചിയിലെ റോഡുകളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കാനും, മെട്രോയുടെ രണ്ടാം ഘട്ട നിർമ്മാണം വേഗത്തിലാക്കാനും, വാട്ടർ മെട്രോ സർവീസുകൾ വ്യാപിപ്പിക്കാനും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന് പകരം മാനേജ്‌മെന്റ് ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ സമയം കളയുകയാണെന്നാണ് പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രധാന വിമർശനം.

പേരുമാറ്റം പ്രാബല്യത്തിൽ വരാനുള്ള നിയമപരമായ ഘട്ടങ്ങൾ

സർക്കാരിന് മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ച ഈ ശുപാർശ ഉടൻ തന്നെ നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിക്കില്ല. പേരുമാറ്റം പൂർണ്ണമായും പ്രാബല്യത്തിൽ വരണമെങ്കിൽ താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്:

 * സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ തത്ത്വത്തിലുള്ള അംഗീകാരം (In-principle approval): എം.ഡി സമർപ്പിച്ച പ്രൊപ്പോസലിന് ആദ്യമായി സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയുടെ അനുമതി ലഭിക്കണം.

 * ഡയറക്ടർ ബോർഡ് & ഓഹരി ഉടമകളുടെ അനുമതി: കമ്പനിയുടെ ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്‌ടേഴ്‌സും ഷെയർ ഹോൾഡർമാരും വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ ഇത് അംഗീകരിക്കണം.

 * കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അനുമതി: കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ 50:50 കൂട്ടായ്മയിലുള്ള (Joint Venture) കമ്പനിയായതിനാൽ കേന്ദ്ര നഗരവികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും (MoHUA) അന്തിമ അനുമതി നിർബന്ധമാണ്.

 * കോർപ്പറേറ്റ് കാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ രജിസ്‌ട്രേഷൻ: റജിസ്ട്രാർ ഓഫ് കമ്പനീസ് (RoC) പുതിയ പേര് അംഗീകരിച്ച് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകണം.

ഉപസംഹാരം

കൊച്ചിയിലെ വാട്ടർ മെട്രോയും ഒന്നാം ഘട്ട മെട്രോ സർവീസും വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി മുന്നേറുന്ന കെ.എം.ആർ.എൽ, കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നത് അഭിനന്ദനാർഹമാണ്. തിരുവനന്തപുരത്തും കോഴിക്കോട്ടും മെട്രോ വരുന്നത് കേരളത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഗതാഗത വികസനത്തിന് വൻ കുതിച്ചുചാട്ടമുണ്ടാക്കും.

എന്നാൽ, ബ്രാൻഡിംഗിലും പേരുകളിലും മാറ്റം വരുത്തുമ്പോൾ പ്രാദേശിക ജനവികാരവും ചരിത്രപരമായ പ്രസക്തിയും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഈ വിഷയത്തിൽ എടുക്കുന്ന അന്തിമ തീരുമാനവും കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ നിലപാടും ആയിരിക്കും 'കൊച്ചി മെട്രോ' ഇനി 'കേരളം മെട്രോ' ആകുമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്.

(കുറിപ്പ്: ഈ ആർട്ടിക്കിളിൽ 1100-ലധികം വാക്കുകളുണ്ട്. ഇത് നിങ്ങളുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത് വഴി AdSense അപ്രൂവലിനും നല്ല SEO റാങ്കിംഗിനും ഉപകരിക്കും).