​ട്രംപിന്റെ 'റെഡ് ലൈൻ'! ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക സാമ്രാജ്യം പൂട്ടി അമേരിക്ക; കട്ടക്കലിപ്പിൽ ചൈനയും റഷ്യയും!

 ഇറാന് മേൽ പുതിയ സാമ്പത്തിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം വാഷിംഗ്ടണിൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സംസാരിക്കുന്നു.

​"ഇനി ഒരു ചർച്ചയുമില്ല, കളി തുടങ്ങി!" ഇറാന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് ട്രംപിന്റെ 'മാസ് സാമ്പത്തിക പ്രഹരം'; മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ വൻ പുകച്ചിൽ

ദേശാന്തരം ന്യൂസ് | വാഷിംഗ്ടൺ

ഗൾഫ് മേഖലയിലും അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര തളങ്ങളില്ലും വൻ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട്, ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ വേരറുക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പുതിയൊരു ആഗോള നീക്കത്തിന് കളമൊരുങ്ങുകയാണ്. വാഷിംഗ്ടണിലെ ഔദ്യോഗിക വൃത്തങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന ഉറപ്പുള്ള വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാന് മേൽ "ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനവും നാശകരവുമായ സാമ്പത്തിക ഉപരോധ പദ്ധതി" (Maximum Financial Warfare) ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആഴ്ചകളായി നിലനിൽക്കുന്ന അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കും നയതന്ത്ര തടസ്സങ്ങൾക്കും ശേഷമാണ്, തന്റെ ഔദ്യോഗിക സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലൂടെ ട്രംപ് ഈ അപ്രതീക്ഷിത തീരുമാനം പരസ്യപ്പെടുത്തിയത്.

ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള എല്ലാ വാതിലുകളും ഒരേസമയം അടച്ചുപൂട്ടുക എന്ന തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യമാണ് അമേരിക്കയുടെ ഈ നീക്കത്തിന് പിന്നിലുള്ളത്. മുൻപ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഉപരോധങ്ങളിൽ നിന്നും ഡിപ്ലോമാറ്റിക് സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി, യാതൊരുവിധ നയതന്ത്ര ഇളവുകളും അനുവദിക്കാത്ത തരത്തിലുള്ള സമ്പൂർണ്ണ സാമ്പത്തിക ഒറ്റപ്പെടുത്തലാണ് (Economic Isolation) ഇത്തവണ വാഷിംഗ്ടൺ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തിരുത്തിയെഴുതാൻ പോകുന്ന ഈ തീരുമാനം, കേവലം വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്‌റാനും തമ്മിലുള്ള ഒരു ഉഭയകക്ഷി തർക്കമായി മാത്രം കാണാൻ സാധിക്കില്ല. മററിച്ച്, ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ഏഷ്യൻ, യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയെയും ആഗോള ഇന്ധന വിപണിയെയും ഇത് നേരിട്ട് ബാധിക്കും.

കരാറുകളിലെത്താൻ തങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ലഭിച്ച പല അവസരങ്ങളും ഇറാൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞു എന്ന ഗുരുതരമായ ആരോപണമാണ് ഈ നീക്കത്തിന് ന്യായീകരണമായി അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്. ആഗോളതലത്തിൽ ഇറാന്റെ ബിസിനസ്സ് ശൃംഖലകൾ, ബാങ്കിംഗ് ഇടപാടുകൾ, എണ്ണക്കടത്ത്, വ്യോമയാന മേഖലകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേസമയം തടയുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റും ട്രഷറി വിഭാഗവും മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. ഇതിനെ ഒരു 'ഇക്കണോമിക് ഡി-ഡേ' (Economic D-Day) എന്നാണ് അമേരിക്കൻ വൃത്തങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ഉപരോധത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലകൾ: സാമ്പത്തിക ചക്രം തടയാൻ കർശന നടപടികൾ

യുഎസ് ട്രഷറി ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റും സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റും സംയുക്തമായി നടപ്പിലാക്കാൻ പോകുന്ന ഈ ഉപരോധ പദ്ധതി ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ സർവ്വതല സ്പർശിയായി തളർത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണ്. ആഗോള വ്യാപാര ശൃംഖലയിൽ നിന്ന് ഇറാനെ പൂർണ്ണമായും ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പ്രധാനമായും നാല് മേഖലകളെയാണ് ഈ തന്ത്രം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്:

1. ഊർജ്ജ മേഖലയും എണ്ണ കയറ്റുമതിയും (Energy Sector & Oil Smuggling)

ഇറാന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വരുമാന മാർഗ്ഗമായ എണ്ണ വിപണനത്തിന് മേലാണ് ഏറ്റവും കടുത്ത പ്രഹരം ഉണ്ടാകുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിലക്കുകൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും 'ഷാഡോ ഫ്ലീറ്റ്' (Shadow Fleet) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന നിഴൽ കപ്പലുകൾ വഴിയും, മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾ വഴിയും നടന്നിരുന്ന എണ്ണക്കടത്തും അനധികൃത കച്ചവടങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കാൻ യുഎസ് കർശന നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വഹിക്കുന്ന കപ്പലുകൾക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ നൽകുന്ന ഏജൻസികൾ, തുറമുഖങ്ങൾ, കപ്പൽ കമ്പനികൾ എന്നിവർക്കെതിരെ നേരിട്ട് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമനടപടികൾ വരും.

2. അന്താരാഷ്ട്ര ബാങ്കിംഗ്, മണി എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ (Banking & Financial Institutions)

ഇറാന്റെ സെൻട്രൽ ബാങ്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ആഗോള ബാങ്കിംഗ് ശൃംഖലയായ സ്വിഫ്റ്റിൽ (SWIFT) നിന്നും സാമ്പത്തിക വിപണികളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും അകറ്റും. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇറാന്റെ ഷെൽ കമ്പനികൾ (Front Companies), വിദേശ മണി എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ, ഫിനാൻഷ്യൽ സ്വപ്പ് ലൈനുകൾ (Swap Lines) എന്നിവ കണ്ടെത്തി കണ്ടുകെട്ടും. ഇറാൻ ബാങ്കുകളുമായി ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്ന വിദേശ ബാങ്കുകൾക്ക് അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് സമ്പൂർണ്ണ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തും.

3. വ്യോമയാന, നാവിക മേഖലകൾ (Aviation & Maritime Logistics)

ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വിമാനക്കമ്പനികൾക്കും തുറമുഖങ്ങൾക്കും ലാൻഡിംഗ്, റീഫ്യുവലിംഗ്, ലോജിസ്റ്റിക്സ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന വിദേശ ഏജൻസികൾ ഈ ഉപരോധത്തിന്റെ ഭീഷണി നേരിടും. ഇത് ഇറാന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്ക് നീക്കത്തെയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗതത്തെയും വലിയ തോതിൽ തളർത്തും.

4. വിദേശ വ്യാപാരവും വൻകിട നിക്ഷേപങ്ങളും (Foreign Trade & Investments)

ഇറാനിൽ വൻതോതിൽ നിക്ഷേപം നടത്തിയിട്ടുള്ള വിദേശ കമ്പനികൾക്കും വിതരണക്കാർക്കും ഈ നീക്കം വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. നിർമ്മാണം, മൈനിംഗ്, പ്രതിരോധം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിൽ ഇറാനുമായി സഹകരിക്കുന്ന ഏത് വിദേശ ബിസിനസ്സ് സംരംഭവും യുഎസ് ഉപരോധത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരും.

മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾക്ക് കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പ്: "അമേരിക്കയ്ക്കൊപ്പം അല്ലെങ്കിൽ ഇറാനൊപ്പം"

ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ലോകരാജ്യങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആശങ്കയോടെ നോക്കിക്കാണുന്നത് മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് (Third-party countries) ട്രംപ് നൽകിയിരിക്കുന്ന തുറന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഇറാന്റെ ബിസിനസ്സ്, ബാങ്കിംഗ്, എണ്ണ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് സർക്കാർ അധിഷ്ഠിത മേഖലകളുമായി ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ സഹകരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് യുഎസ് വ്യക്തമാക്കിക്കഴിഞ്ഞു.

ചൈന, റഷ്യ തുടങ്ങിയ വൻശക്തികൾ ഇറാന്റെ എണ്ണ വൻതോതിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ ഉപരോധം വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള നയതന്ത്ര യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിമാറാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിന് வழങ്ങാൻ ചൈന തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ അത് ആഗോള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കും.

ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ഇന്ത്യയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ആഘാതം

അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളും ഊർജ്ജ വിപണികളും അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണമായി നിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ പുതിയ ഉപരോധം ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രധാന ആഘാതങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലക്കയറ്റവും ആഗോള പണപ്പെരുപ്പവും

ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ ഉൽപ്പാദക രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ ഇറാന്റെ വിപണിയിലേക്കുള്ള സാന്നിധ്യം പൂർണ്ണമായി തടയപ്പെടുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമാകും. ഇറാന്റെ എണ്ണക്കടത്ത് തടയുന്നതോടെ വിപണിയിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന വിതരണക്കുറവ് ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ധന ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ, ഉൽപ്പാദന ചെലവും ഗതാഗത ചെലവും കൂട്ടുകയും പണപ്പെരുപ്പം വീണ്ടും ഉയർന്ന നിലയിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്യും.

2. ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന തിരിച്ചടികൾ

ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഈ ഉപരോധ പ്രഖ്യാപനം സാമ്പത്തികമായും തന്ത്രപരമായും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്:

 * ഇറക്കുമതി ചെലവും രൂപയുടെ മൂല്യവും: ആവശ്യമായ ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ 80 ശതമാനത്തിലധികവും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്ക് എണ്ണവില വർദ്ധിക്കുന്നത് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ കറന്റ് അക്കൗണ്ട് കമ്മി (Current Account Deficit) വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അമേരിക്കൻ ഡോളറിനെതിരെ ഇന്ത്യൻ രൂപയുടെ മൂല്യം കൂടുതൽ ഇടിയാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും.

 * ചാബഹാർ തുറമുഖ പദ്ധതി (Chabahar Port): പാകിസ്ഥാനെ ഒഴിവാക്കി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കും മധ്യേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപാരം നടത്തുന്നതിനായി ഇന്ത്യ വികസിപ്പിക്കുന്ന ഇറാനിലെ ചാബഹാർ തുറമുഖ പദ്ധതിയുടെ ഭാവി വീണ്ടും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാകും. ഉപരോധ ഭീഷണി കാരണം ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് അവിടെ നിക്ഷേപം തുടരുന്നത് പ്രായോഗികമായി ബുദ്ധിമുട്ടാകും.

 * നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റം: ഇന്ധനവില ഉയരുന്നത് രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ പെട്രോൾ, ഡീസൽ വില വർദ്ധനവിന് വഴിവെക്കുകയും ചരക്കുകൂലി വർദ്ധിക്കുന്നതിലൂടെ സാധാരണക്കാരെ ബാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വില കയറാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും.

3. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ

ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ ഗതാഗത പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള (Strait of Hormuz) ചരക്ക് നീക്കത്തിന് ഇറാൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചാൽ, അത് ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ (GCC) രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയെയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും. സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി തികച്ചും ജാഗ്രതയോടെയാണ് യുഎസിന്റെ ഈ നീക്കത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.

ഉപരോധങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയും വിദഗ്ദ്ധ അഭിപ്രായങ്ങളും

മുൻപും കടുത്ത ഉപരോധങ്ങളെ നേരിട്ടിട്ടുള്ള ചരിത്രമാണ് ഇറാന്റേത്. എന്നാൽ, നിലവിലെ കടുത്ത പണപ്പെരുപ്പവും കറൻസിയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയും കാരണം ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര സാമ്പത്തിക രംഗം കൂടുതൽ ദുർബലമാണ്. പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾ ജനജീവിതത്തെ കൂടുതൽ ദുസ്സഹമാക്കുമെങ്കിലും, ഭരണകൂടം തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളിൽ മാറ്റം വരുത്തുമോ എന്നത് കണ്ടറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

 * കറൻസി തകർച്ച: സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരുടെ വിലയിരുത്തലനുസരിച്ച്, ഈ തലത്തിലുള്ള നിബന്ധനകൾ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതോടെ ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര കറൻസി മൂല്യം പൂർണ്ണമായി തകരുകയും രാജ്യത്തിനുള്ളിലെ പണപ്പെരുപ്പം മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം ഉയർന്ന നിലയിലെത്തുകയും ചെയ്യും.

 * ഡോളർ ഇതര വ്യാപാരം: ഇറാന്റെ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ഡോളറിന് പകരം പ്രാദേശിക കറൻസികളിൽ കച്ചവടം നടത്താനുള്ള ബദൽ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് മാറിയേക്കാം. റഷ്യ, ചൈന, ഇറാൻ കൂട്ടുകെട്ട് ഇത്തരം സാമ്പത്തിക പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വേഗം കൂട്ടാൻ ഈ ഉപരോധം കാരണമായേക്കും.

 * നയതന്ത്ര അടഞ്ഞുപോകലുകൾ: ഉപരോധങ്ങൾ വഴി ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക തളർച്ച വേഗത്തിലാകുമെങ്കിലും, മേഖലയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ വാതിലുകൾ എന്നെന്നേക്കുമായി അടഞ്ഞുപോകാൻ ഇത് കാരണമാകുമെന്ന് വിദേശകാര്യ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഈ ‘ഏറ്റവും കഠിനമായ സാമ്പത്തിക ഓപ്പറേഷൻ’ കേവലം ഒരു തന്ത്രപരമായ ഉപരോധ പ്രഖ്യാപനം മാത്രമല്ല; മറിച്ച്, പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ഭാവി തിരുത്തിയെഴുതാൻ പോകുന്ന നിർണ്ണായക നീക്കമാണ്. അമേരിക്കയുടെ ഈ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഹരം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സുരക്ഷാ അന്തരീക്ഷത്തെ കൂടുതൽ വഷളാക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെ ഇറാനെ വഴക്കാനാണ് അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നതെങ്കിലും, ഇത്തരം കടുത്ത നടപടികൾ ആഗോള ഇന്ധന വിപണിയിലും വിതരണ ശൃംഖലയിലും വലിയ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. വരും ആഴ്ചകളിൽ ആഗോള വിപണിയിലുണ്ടാകുന്ന പ്രതികരണങ്ങളും ചൈന, ഇന്ത്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന നയതന്ത്ര നിലപാടുകളുമായിരിക്കും ഈ സാമ്പത്തിക യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രത്യാഘാതം തീരുമാനിക്കുന്നത്.