യു.എസ് - ഇറാൻ സംഘർഷത്തിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവ്: തിരിച്ചടിയായുള്ള ഗൾഫ്ആ ക്രമണങ്ങൾ നിർത്തിവെച്ച് ഇറാൻ

 

യു.എസ് - ഇറാൻ സംഘർഷത്തിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവ്: തിരിച്ചടിയായുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ നിർത്തിവെച്ച് ഇറാൻ; പ്രതിസന്ധി ലഘൂകരിക്കാൻ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ സജീവം

​മധ്യപൂർവേഷ്യയെ കടുത്ത യുദ്ധഭീതിയിലാഴ്ത്തിയ അമേരിക്ക - ഇറാൻ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ ആശ്വാസകരമായ വഴിത്തിരിവ്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലായി ഇറാനിലെ സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുനേരെയുള്ള വ്യോമാക്രമണങ്ങൾ യു.എസ് താത്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചതിന് പിന്നാലെ, തിരിച്ചടിയായുള്ള മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ഇറാനും നിർത്തിവെച്ചു. മേഖലയിൽ സമഗ്രമായ ഒരു യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാനും നയതന്ത്ര മാർഗങ്ങളിലൂടെ പ്രശ്നപരിഹാരം കണ്ടെത്താനുമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രമങ്ങൾക്ക് പുതിയ നീക്കം വേഗം കൂട്ടിയിട്ടുണ്ട്.

​സൈനിക നീക്കങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചു

​തുടർച്ചയായ 13 ദിവസങ്ങളിലായി നടന്ന ശക്തമായ ബോംബാക്രമണങ്ങൾക്കും പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾക്കും ശേഷമാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിന് സമാനമായ നിലപാടിലേക്ക് എത്തിയത്. ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സൈനിക താവളങ്ങൾ, മിസൈൽ നിർമാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, കമാൻഡ് സെന്ററുകൾ എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ തിരിച്ചടികൾ.

​യു.എസ് ആക്രമണങ്ങളുടെ തീവ്രത കുറഞ്ഞതോടെയാണ് പ്രതികാര നടപടികളിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി പിന്മാറാൻ ടെഹ്‌റാനും തയ്യാറായത്. നിലവിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ വിലയിരുത്താനും ഭാവി തന്ത്രങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാനും ഇരുപക്ഷത്തെയും ഉന്നത സൈനിക നേതൃത്വങ്ങൾ യോഗം ചേരുന്നുണ്ട്.

​ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്

​തങ്ങളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ കേവലം പ്രതിരോധം മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് ഇറാന്റെ ആർമി വക്താവ് ജനറൽ മുഹമ്മദ് അക്രാമിനിയ വ്യക്തമാക്കി. "ഞങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുക എന്നത് മാത്രമായിരുന്നു സൈനിക തന്ത്രം. യു.എസ് തങ്ങളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ചാൽ കൂടുതൽ ആക്രമണങ്ങളിലേക്ക് ഇറാൻ കടക്കില്ല. എന്നാൽ വീണ്ടുമൊരു ലംഘനമുണ്ടായാൽ അതിശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകാൻ സൈന്യം സജ്ജമാണ്," എന്ന് അദ്ദേഹം വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞു.

​സ്വയം പ്രതിരോധത്തിനുള്ള അവകാശം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ, മേഖലയിലെ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെ തത്വം അനുസരിച്ച് സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു എന്ന സന്ദേശമാണ് ഇറാൻ നൽകുന്നത്.

​യു.എസിന്റെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും യു.എൻ നിലപാടും

​അതേസമയം, സംഘർഷം ഒരു പൂർണ്ണമായ പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് പടരുന്നത് തടയാനാണ് ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇടവേള നൽകിയതെന്ന് യു.എന്നിലെ യു.എസ് അംബാസഡർ മൈക്ക് വാൾട്സ് വ്യക്തമാക്കി. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കാനും, സഖ്യരാജ്യങ്ങളുമായി കൂടിയാലോചന നടത്താനും ഈ സമയം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

​മേഖലയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വൻ ഭീഷണിയാകുന്ന രീതിയിൽ യുദ്ധം വളരുന്നത് തടയണമെന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദം യു.എസിന് മേലുമുണ്ടായിരുന്നു.

​ഖത്തറിന്റെയും ഒമാന്റെയും മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ

​സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നത് ഖത്തറും ഒമാനുമാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ഉന്നത നയതന്ത്രജ്ഞർ യു.എസ്, ഇറാൻ പ്രതിനിധികളുമായി നിരന്തരം ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നുണ്ട്.

​ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ:

• ​ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ: ലോകത്തിലെ മൂന്നിലൊന്ന് ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകവും (LNG) അഞ്ചിലൊന്ന് എണ്ണയും കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ (Strait of Hormuz) നാവിക ഗതാഗതം സുഗമമാക്കുക.
• ​തടവുകാരുടെ കൈമാറ്റം: നിലവിൽ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിൽക്കുന്ന നയതന്ത്ര വിഷയങ്ങളിൽ ധാരണയിലെത്തുക.
• ​കൂടുതൽ സൈനിക പിന്മാറ്റം: അതിർത്തി മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള സൈനിക വിന്യാസം കുറയ്ക്കുക.

​ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും എണ്ണവിപണിയും

​ആക്രമണങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി നിലച്ചത് ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തിന് വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. യുദ്ധഭീതിയെ തുടർന്ന് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയിൽ വൻ കുതിച്ചുചാട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ വാർത്തകൾ പുറത്തുവന്നതോടെ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയിൽ നേരിയ കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തി.

​ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉപരോധിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്ക ശക്തമായിരുന്നതിനാൽ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗത കമ്പനികൾ ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയം കുത്തനെ കൂട്ടിയിരുന്നു. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ വിജയം കണ്ടാൽ മാത്രമേ എണ്ണവിപണി പൂർണ്ണമായി സാധാരണ നിലയിലാവുകയുള്ളൂ.

​ഭാവി സാധ്യതകൾ

​നിലവിലെ വെടിനിർത്തൽ എത്രത്തോളം നീണ്ടുനിൽക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും മധ്യപൂർവേഷ്യയുടെ ഭാവി. രണ്ട് പ്രധാന സാധ്യതകളാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്:

1. ​നയതന്ത്ര വിജയം: ഒമാന്റെയും ഖത്തറിന്റെയും മധ്യസ്ഥതയിലുള്ള ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോവുകയും, ആണവ കരാറുകൾ അടക്കമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ വീണ്ടും ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുക.
2. ​ക്ഷണികമായ ശാന്തത: സൈനിക പുനഃസംഘടനയ്ക്കായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും എടുത്ത താൽക്കാലിക ഇടവേള മാത്രമാണിതെങ്കിൽ, ചെറിയൊരു പ്രകോപനം പോലും വീണ്ടും വലിയൊരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിവെച്ചേക്കാം.

​ലോകരാജ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് വരുംദിവസങ്ങളിൽ ജനീവയിലോ മസ്‌കറ്റിലോ വെച്ച് നടന്നേക്കാവുന്ന ഉന്നതതല നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ചകളിലേക്കാണ്. മേഖലയിൽ സ്ഥിരത കൈവരിക്കാൻ ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകുമോ അതോ ഇത് വീണ്ടുമൊരു വൻ പോരാട്ടത്തിന് മുന്നോടിയുള്ള ശാന്തതയാണോ എന്നത് വരും മണിക്കൂറുകളിൽ വ്യക്തമാകും.